Dù bạn là người sành vang hay không đi chăng nữa thì chắc chắn một điều là khi mua về bạn sẽ thấy mỗi chai đều có một nút gỗ ghi thông tin và biểu tượng của nhà sản xuất, hay những nét đặc trưng của chai rượu trên đó. Nút gỗ đó được gọi là nút bần. Vậy nút bần là gì? Nút bần có công dụng gì đặc biệt? Hãy cùng Itawine tìm hiểu qua bài viết này.

1. Nút bần là gì?
Nút bần rượu vang hay còn gọi là nút li-e (liège) là nút được dùng để bịt kín miệng của chai rượu vang. Nó được làm chủ yếu từ vỏ gỗ sồi, có loại dùng bằng chất dẻo tổng hợp hoặc gỗ ép có độ đàn hồi, cho đến nay nó vẫn được coi là thứ có thể bảo vệ rượu vang một cách tốt nhất. Bởi độ bền mà gỗ sồi đem đến nổi bật hơn rất nhiều so với các loại gỗ khác. Đáp ứng được các điều kiện thời tiết khắc nghiệt vì vậy nút bần gỗ sồi cũng sẽ bền lâu với thời gian và tăng độ ngon của rượu.

Xem thêm: Ông hoàng vang đỏ PIERA CABERNET SAUVIGNON
2. Lịch sử hình thành nút bần
Trong thời kỳ cổ đại, khi rượu được đóng chai, người ta thường sử dụng các loại nút đơn giản được làm từ gỗ hoặc vật liệu tự nhiên khác. Những nút này thường được đặt trực tiếp vào miệng của chai và có thể được ràng buộc bằng dây hoặc sợi dây thừng,…
Trong suốt thời kỳ Trung cổ, nút bần chai rượu vang đã tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau. Những nút này có thể được làm từ gỗ, da, sừng động vật hoặc thậm chí là kim loại. Cách thức sử dụng cũng thay đổi, với một số nút được gắn chặt vào miệng chai và những nút khác được cố định bằng dây hoặc nguyên liệu khác.
Trong thời kỳ Phục hưng và Khai sáng, nút bần chai rượu vang bắt đầu được sản xuất với chất liệu làm từ liège, hay còn gọi là vỏ cây sồi bần. Liège là một loại vật liệu tự nhiên có đặc tính đàn hồi và chống nước, làm cho nó trở thành vật liệu lý tưởng để làm nút bần chai rượu vang. Nút bần liège được cắt thành hình dạng và kích thước phù hợp với miệng của chai rượu và có khả năng tạo ra một kín khít hiệu quả.
Trong thế kỷ 19, nút bần chai rượu vang từ liège trở nên phổ biến và trở thành tiêu chuẩn cho việc đóng chai rượu vang. Ngành công nghiệp liège phát triển mạnh mẽ và các công nghệ mới giúp sản xuất nút bần liège nhanh hơn và dễ dàng hơn. Sự phát triển của ngành công nghiệp rượu vang và nhu cầu ngày càng tăng đã thúc đẩy sự tiến bộ trong việc sản xuất nút bần chai rượu vang.
Trong những năm gần đây, ngoài nút bần chai liège truyền thống, đã xuất hiện nhiều công nghệ đóng nút mới để đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. Các công nghệ bao gồm nút bần tổng hợp, nút bần nhựa và nút vặn với vòng đệm cao su. Những công nghệ này cung cấp các giải pháp tiện dụng và đảm bảo an toàn cho việc đóng nút chai rượu vang.
3. Công dụng của nút bần

Đảm bảo chất lượng của rượu
Nút bần rượu vang có thể giúp phát hiện sự oxi hóa của rượu. Khi rượu tiếp xúc với không khí, quá trình oxi hóa có thể làm thay đổi màu sắc và mùi hương của nó. Bằng cách theo dõi sự thay đổi trọng lượng của nút bần, người sử dụng có thể nhận biết sự oxi hóa và đánh giá xem rượu có còn tươi ngon hay không.
Bảo quản hương vị và mùi hương
Nút bần kín chặt giúp bảo quản hương vị và mùi hương của rượu vang. Khi rượu không tiếp xúc với không khí, các chất hữu cơ và hương thơm bên trong rượu được giữ nguyên, giúp duy trì hương vị và mùi hương phức tạp của rượu vang.
Ngăn ngừa rò rỉ
Chức năng chính của nút bần là đảm bảo kín chặt miệng chai rượu vang. Khi nút được đặt chính xác và kín chặt, nó giúp ngăn ngừa không khí từ việc tiếp xúc với rượu bên trong chai. Điều này giúp ngăn chặn quá trình oxi hóa và bảo vệ rượu khỏi sự tác động của không khí bên ngoài, đảm bảo rằng rượu vang được bảo quản và duy trì chất lượng của nó.
Đảm bảo quá trình lên men sinh khí
Lên men sinh khí xảy ra khi men tiếp tục hoạt động trong chai sau khi đã được niêm phong. Nút bần là một phần quan trọng trong quá trình lên men rượu vang, đóng một phần trong quá trình khiến rượu vang có sủi tăm. Nút bần có vai trò trong quá trình này nhờ vào tính đàn hồi của nó. Nút bần có thể chịu được áp suất cao từ khí carbon dioxide sinh ra trong chai, và giữ cho khí không thoát ra ngoài.
Có thể thấy, nút bần tuy nhỏ bé nhưng lại có rất nhiều lợi ích trong quá trình bảo quản và duy trì hương vị thơm ngon của những chai rượu vang.

